محمد حسين عقيلى خراسانى شيرازى
183
خلاصة الحكمة ( فارسى )
خواص : روغن آن مثل روغن ايرسا است در جميع افعال ، و خوردن آن جهت قولنج ايلاوس صفراوى و جهت امراض رحم و درد عصب شرباً و ضماداً مفيد . « 1 » روغن سير / دهن ثوم دهن ثوم : صميم قديم و جديد را نافع است و ثقل سامعه و دوى و طنين بارد حادث از رياح بارده را نافع است . صنعت آن : بگيرند روغن كنجد و در ظرف مس به غير قلعى به جوش آورند و يك عدد سير را به انبر آهنى گرفته در آن بگردانند كه سير سرخ شود ، پس سير را دور كرده و روغن را در شيشه نگاه دارند و در وقت حاجت سه قطره از آن را در گوش بچكانند . دهن الثوم المركَّب : كه آن را « دهن الراهب » نامند . گويند كه اين ، تركيب يكى از راهبان صالح است و به اين مصدر افعال عجيبه گشته و مداوا مىكرد به اين روغن پيران زمينگير را و اين روغن مجرب است در هر مرض بارد و اعادهء باه مأيوسين مىكند و مزيل تعقد عصب است و وجع ظهر قديم و جديد و بواسير و تقطير البول و جميع امراض بارد را مفيد است و سدّهها [ را ] مىگشايد و رنگ را سرخ مىگرداند و كسى كه آن را در زمستان استعمال نمايد ، نمىگردد محتاج به آتش و پوشيدن پوستين . صنعت آن : ثوم مقشر يك جزء ؛ فرفيون ، عاقرقرحا ، از هر يك ، ثلث جزئى ؛ فلفل ، سداب ، از هر يك ، ربع جزئى ؛ مجموع را نيمكوفته و با نُه وزن جملگى زيت بپزند تا ثلث بماند ، پس بمالند و بپالايند و در شيشه نگاه دارند . « 2 » روغن شبت / دهن الشبت دهن الشبت : ملطف و مسخن و محلل و جهت وجع مفاصل و تهبج اطراف و وجع اعصاب و قشعريره و لرز در حميات و سستى اعضا كه از برودت باشد و تحليل رياح و تسكين اوجاع بارده و تنويم ، شرباً و طلاءًا نافع .
--> ( 1 ) . محمد حسين عقيلى خراسانى ؛ مجمع الجوامع ( قرابادين كبير ) ، ج 2 ، ص 229 و 230 . ( 2 ) . همان ، ج 1 ، ص 627 .